Өткен жылы Қазақстанда соңғы 10 жылдағы ең жоғары астық көлемі жиналды – 26,7 млн тонна (оның ішінде 18 млн тонна бидай). Маркетингтік жылдың қорытындысы бойынша (2024 ж. шілде – 2025 ж. маусым) шамамен 12 млн тонна экспортталды. ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің болжамына сәйкес, 2025 жылы астық өнімі 20 млн тоннадан асады, ал экспорт 8–9 млн тонна деңгейінде күтілуде. Бұл өткен жылғы көрсеткіштен сәл ғана төмен.
Негізгі импорттаушылар
Қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімдерінің ең ірі сатып алушылары – Өзбекстан, Тәжікстан, Иран және Әзербайжан. Жалпы алғанда, қазақстандық астық 40-тан астам елге жөнелтіледі. Олардың ішінде Орталық Азия мемлекеттері, Ауғанстан, Иран, Түркия, Таяу Шығыс, Солтүстік Африка және ішінара Еуропа елдері бар. Жүктердің бір бөлігі Үндістанға Пәкістанның Карачи және Гвадар порттары арқылы транзитпен жеткізіледі.
Экспорт географиясы
- Өзбекстан – негізгі импорттаушы: маусымдық жеткізілім көлемі 2–3,1 млн тоннаға жетті, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 30–40 % өсім.
- Тәжікстан – екінші орында: шамамен 1–1,2 млн тонна, өсім 50 %.
- Иран – 0,95–1 млн тонна шамасында импорттайды, алдыңғы маусымда импорт көлемін 17–18 есеге арттырған.
- Әзербайжан – 0,63–0,7 млн тонна сатып алады, бір жыл ішінде көлемі +116 % өсті.
- Қытай – тек астық қана емес, сонымен қатар мал азығын да әкелуде: жалпы көлемі 0,35–1,7 млн тонна, өсім астықта 17 %, ал жемде 200 %.
- Ауғанстан – тұрақты түрде 0,25–0,3 млн тонна шамасында импорттайды, өсім 30–60 %.
- Қырғызстан – көлемдері шағын (0,14–0,21 млн тонна), бірақ жыл сайын 70–85 % арттыруда.
Тасымалдау мәселелері және шешімдер
Экспорт мүмкіндіктерін кеңейту және дәстүрлі транзиттік тораптарға тәуелділікті азайту үшін Қазақстан логистикалық инфрақұрылымды жаңғыртуда. Себебі теміржол жүк тасымалы – тұрақты экспорт тізбегінің негізгі буыны. Жаңа стратегияда Ақтау теңіз порты мен елдің негізгі көлік тораптарын байланыстыратын теміржол бағыттарына басымдық берілген. Қазір Достық–Мойынты, Дарбаза–Мақтаарал желілері жөнделіп, Алматыны айналып өтетін жаңа жолдар салынып жатыр. Тек 2023 жылы көлік пен логистикаға 2,5 трлн теңге инвестиция салынды, жүк теміржол тасымалына қаржы үш есеге артты.
Көлік инфрақұрылымына инвестициялардың өсуіне Қазақстан мен Қытай арасындағы жүк айналымының қарқынды артуы да ықпал етуде. Қытай Қазақстан астығы мен мал азығына сұранысты көбейтуде. 2025 жылдың қаңтар–сәуір айларында екі ел арасындағы жүк тасымалы 13 % өсіп, 11,4 млн тоннадан асты. Соңғы бес жылда Қазақстаннан Қытайға экспорт 48 % көбейіп, 32 млн тоннаға жетті.
Сонымен бірге, Қазақстан жаңа экспорт бағыттарын іздестіріп, Таяу Шығыс, Оңтүстік Азия және Еуропа нарықтарына шығу стратегиясын жүзеге асыруда.
Rental Wagons астық тасымалдауға вагондар ұсынады
Еуразия аймағы елдері арасындағы саудада белсенді жұмыс істейтін Rental Wagons компаниясы ай сайын 18 000 тоннадан астам жүк, соның ішінде ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдайды. Мұндай жүктерді егін жиналған кезде қысқа мерзімде жылдам әрі ұқыпты шығару қажет. Дәл осы жағдайға Rental Wagons техникалық рейске вагондар береді. Бұл қызмет әсіресе өнім көлемі болжамнан асып кеткенде және қосымша көлік қажет болғанда ыңғайлы.
Техникалық рейстің артықшылықтары:
- Қазақстандағы негізгі экспорттық тораптарға үлкен көлемдегі астықты жедел жеткізу;
- Жүкті автокөлік жолдарының жүктемесін айналып өтіп, теміржол магистральдарымен тез тасымалдау;
- Аймақтық және халықаралық жеткізілімдер үшін оңтайлы бағыттарды таңдау: Rental Wagons географиясы барлық ТМД елдері мен Балтық елдерін қамтиды.
Rental Wagons – жүк вагондарының операторы, агроөнеркәсіп кәсіпорындарына астық, ұн, күнбағыс дәні, мақта және басқа да ауыл шаруашылығы өнімдерін Қазақстан ішінде және көрші елдерге: Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан, Түрікменстан, Әзербайжан, Армения, Грузия, сондай-ақ Балтық елдері (Литва, Латвия, Эстония) арқылы Еуропаға жеткізуге дайын.
Вагон тапсырыс беру үшін бізге хабарласыңыз: