Ўтган йили Қозоғистонда охирги 10 йилдаги рекорд ҳосил йиғилди — 26,7 млн тонна (шундан 18 млн тоннаси буғдой). Маркетинг йили (2024 йил июль — 2025 йил июн) якунига кўра, экспорт ҳажми тахминан 12 млн тоннага етди. Қозоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги прогнозларига кўра, 2025 йилда дон ҳосили 20 млн тоннадан ортиқни ташкил этади, экспорт эса 8–9 млн тонна атрофида бўлиши кутилмоқда. Бу ўтган йилги кўрсаткичдан салгина кам.
Қозоғистон қишлоқ хўжалик маҳсулотларининг асосий импортчилари сифатида Ўзбекистон, Тожикистон, Эрон ва Озарбайжон қайд этилади. Умуман олганда, импортёрлар рўйхатида 40 дан ортиқ давлат бор. Улар орасида Марказий Осиё мамлакатлари, Афғонистон, Эрон, Туркия, Яқин Шарқ, Шимолий Африка ва қисман Европа ҳам бор. Юкларнинг бир қисми Покистоннинг Карачи ва Гвадар портлари орқали транзит тарзда Ҳиндистонга йўналтирилади.
Экспорт географияси
- Ўзбекистон — асосий импортёр: мавсум давомида етказиб бериш ҳажми 2–3,1 млн тоннага етди, бу эса ўтган йилга нисбатан 30–40% ўсиш демакдир.
- Тожикистон — иккинчи йирик харидор: тахминан 1–1,2 млн тонна, ўсиш 50% гача.
- Эрон — 0,95–1 млн тонна импорт қилади, ўтган мавсумда импортни 17–18 баробар оширди.
- Озарбайжон — тахминан 0,63–0,7 млн тонна сотиб олади, бир йил ичида ҳажмлар 116% га кўпайди.
- Хитой — фақат дон эмас, балки ем ҳам олиб киради. Жами 0,35–1,7 млн тонна. Дон бўйича ўсиш 17%, ем бўйича — 200%.
- Афғонистон — барқарор равишда 0,25–0,3 млн тонна атрофида импорт қилади, мавсумда ўсиш 30–60%.
- Қирғизистон — кичик ҳажмларда, тахминан 0,14–0,21 млн тонна харид қилади, аммо ҳар йили 70–85% га ошириб боради.
Транспорт муаммолари ва ечимлар
Экспорт имкониятларини кенгайтириш ва анъанавий транзит йўлларига боғлиқликни камайтириш мақсадида Қозоғистон логистика инфратузилмасини модернизация қилмоқда. Чунки темирйўл юк ташиш тизими барқарор экспорт занжирининг муҳим бўғини ҳисобланади. Янги стратегияда Актау денгиз портидан мамлакатнинг асосий транспорт хабларига боғлайдиган темирйўл йўналишларига алоҳида эътибор берилмоқда.
Дўстик–Мойинти, Дарбаза–Мақтаарал йўналишлари, Алматыни айланиб ўтувчи линиялар таъмирланмоқда, ўтказувчанликни ошириш учун янги йўллар қурилмоқда. Фақат 2023 йилнинг ўзида Қозоғистон транспорт ва логистикага 2,5 трлн тенге сарфлади, темирйўл юк ташишга ажратилган маблағ уч баробар ошди.
Қозоғистон ва Хитой ўртасидаги юк ташиш ҳажмининг жадал ўсиши ҳам транспорт инфратузилмасига инвестицияларни кўпайтиришга туртки бермоқда. Хитой қозоқ дону ва ем маҳсулотларига талабни кучайтирмоқда. 2025 йил январь–апрель ойларида икки давлат ўртасидаги юк ташиш ҳажми 13% га ўсиб, 11,4 млн тоннага етди. Охирги беш йил ичида Қозоғистондан Хитойга маҳсулот экспорти 48% га кўпайиб, 32 млн тоннага етди.
Шу билан бирга, Яқин Шарқ, Жанубий Осиё ва Европада янги экспорт йўналишлари ҳисобидан бозорларни диверсификация қилиш стратегияси ишлаб чиқилмоқда.
Rental Wagons дон ташиш учун вагонлар таклиф қилади
Евроосиё минтақаси мамлакатлари ўртасидаги товар айирбошлашда фаол иштирок этувчи Rental Wagons компанияси ҳар ойда 18 000 тоннага яқин турли юкларни, жумладан қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ташийди. Ҳосил йиғим-терими пайтида бу маҳсулотларни қисқа вақт ичида ва эҳтиёткорлик билан олиб чиқиш зарур бўлади.
Шошилинч қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ташиш учун Rental Wagons техник рейсга вагонлар тақдим этади. Бу хизмат айниқса ҳосил кутилганидан юқори бўлганида ва уни олиб чиқиш учун қўшимча транспорт зарур бўлганда қулай.
Техник рейс афзалликлари:
- Қозоғистондаги асосий экспорт хабларига катта ҳажмда дон етказиб бериш учун тезда вагон олиш имкони.
- Автомобиль йўлларидаги тирбандликдан қочиб, юкни темирйўл орқали тез ташиш.
- Ҳудудий ва халқаро етказиб бериш учун энг мақбул йўналишларни танлаш: Rental Wagons географияси бутун СНГ ва Балтика мамлакатларини қамраб олади.
Жўнатма вагонлар операторы Rental Wagons агросаноат корхоналарига дон, ун, кунжара, пахта ва бошқа қишлоқ хўжалик маҳсулотларини Қозоғистон ва қўшни давлатларга — Ўзбекистон, Тожикистон, Қирғизистон, Туркманистон, Озарбайжон, Арманистон, Грузия ҳамда Балтия орқали Европага етказиб бериш учун ўз паркдагиларни таклиф этади.
Вагон буюртма қилиш учун биз билан боғланинг: